دفاع از ایران وجنگ تدافعی میهنی، دفاع از امکان تداوم مبارزه‌ی طبقاتی است

گاه چنان از مبارزه‌ی طبقاتی سخن می‌گویند که انگار این مبارزه هیچ پیوندی با زندگی واقعی مردم ندارد؛ نه کشوری در میان است، نه کارخانه و مزرعه‌ای، نه کار و تولیدی و نه مردمی که زندگی و سرنوشت‌شان به یکدیگر گره خورده است. گویی می‌توان ایران را به ویرانه‌ای بدل کرد و بعد از کارگران انتظار داشت که بر خرابه‌های آن به مبارزه‌ی طبقاتی ادامه دهند! این چه درکی از مبارزه‌ی طبقاتی است که جامعه و شرایط زندگی و کار مردم را از نظر دور می‌دارد؟ مبارزه‌ی طبقاتی در همین جامعه و در دل مناسبات اقتصادی و اجتماعی آن جریان دارد. این کارگران‌اند که چرخ کارخانه‌ها را می‌گردانند، در معادن کار می‌کنند، جاده و ساختمان می‌سازند، نیروگاه‌ها را سرپا نگه می‌دارند و بار سنگین تولید و بخش بزرگی از خدمات کشور را بر دوش می‌کشند. جامعه بدون کار آنان از حرکت بازمی‌ماند. برای طبقه‌ی کارگر، ایران تنها نام کشوری بر نقشه‌ی جغرافیا نیست، بلکه سرزمینی است که نسل‌ها در آن کار کرده‌اند، رنج برده‌اند، ثروت آفریده‌اند و برای بهبود زندگی خود مبارزه کرده‌اند. آنچه با خطر تجاوز خارجی روبه‌روست، علاوه بر استقلال و تمامیت ارضی کشور، حاصل دسترنج همین نسل‌ها و آینده‌ی مردمی است که زندگی‌شان با این سرزمین پیوند دارد.

سرمایه‌داران بزرگ در شرایط بحرانی غالباً از امکاناتی برخوردارند که کارگران از آن محروم‌اند. آنان می‌توانند سرمایه و دارایی خود را به خارج انتقال دهند و فعالیت اقتصادی‌شان را در کشور دیگری از سر گیرند. اما کارگری که زندگی و معاش او به کار و تولید در همین سرزمین وابسته است، به‌آسانی نمی‌تواند از خانه، کار و زندگی خود دل بکند و در جای دیگری از نو آغاز کند. جنگ و ویرانی برای او تنها از دست رفتن شغل و درآمد نیست؛ نابودی امکانات زندگی و حقوقی است که کارگران طی سالیان دراز، با رنج و مبارزه به دست آورده‌اند. ازاین‌رو، پیامدهای جنگ و فروپاشی جامعه برای کارگر و سرمایه‌دار یکسان نیست؛ زیرا جایگاه طبقاتی آنان و امکاناتی که برای مقابله با این شرایط در اختیار دارند، یکسان نیست

سرنوشت عراق، افغانستان، لیبی و سوریه.... برای طبقه‌ی کارگر ایران درس‌های تلخ و آموزنده‌ای دارد. هر یک از این کشورها تاریخ و شرایط ویژه‌ی خود را داشته‌اند و نمی‌توان همه‌ی مصائبی را که بر مردم آنها گذشته، به یک علت نسبت داد. بااین‌همه، جنگ، مداخله‌ی خارجی و ازهم‌گسیختگی مناسبات اقتصادی و اجتماعی، زندگی میلیون‌ها انسان را به تباهی کشانده است. کارخانه‌ها و مراکز تولید ویران شده‌اند، میلیون‌ها نفر کار و خانه و کاشانه‌ی خود را از دست داده‌اند و بخش بزرگی از امکانات و توان جامعه، به‌جای آنکه صرف تولید و آبادانی شود، به جبران خسارت‌های جنگ و تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای مردم اختصاص یافته است.

کارگری که شغل و سرپناه خود را از دست داده و تأمین معاش خانواده‌اش به دغدغه‌ی هرروزه‌ی او بدل شده است، دیگر از امکانات و توان پیشین برای تشکل‌یابی و مبارزه برخوردار نیست. در چنین وضعی، کارگران چه‌بسا ناچار شوند سال‌های دراز برای بازپس‌گرفتن حقوق و دستاوردهایی مبارزه کنند که پیش از جنگ از آنها برخوردار بوده‌اند. بدین ترتیب، جنگ تجاوزکارانه و فروپاشی اقتصادی و اجتماعی شرایط مبارزه‌ی کارگران را دشوارتر می‌سازد و می‌تواند آنان را در مبارزه برای بهبود زندگی و دستیابی به حقوق بیشتر، سال‌ها به عقب براند.

در این میان، چپ‌های ضدکمونیست چنان از مبارزه‌ی طبقاتی سخن می‌گویند که گویا دفاع از استقلال و تمامیت ارضی ایران با منافع طبقه‌ی کارگر منافات دارد و ایستادگی در برابر تجاوز خارجی، خواه‌ناخواه به معنای همراهی با طبقات حاکم است. بنا بر این منطق، کارگر برای آنکه به مواضع طبقاتی خود وفادار بماند، باید در برابر تجاوز بیگانه و خطر فروپاشی کشور بی‌طرفی اختیار کند. چنین برداشتی، مبارزه‌ی طبقاتی را از شرایط واقعی جامعه جدا می‌کند و مسئله‌ی ملی را در برابر منافع تاریخی پرولتاریا قرار می‌دهد.

این جماعت از یاد می‌برند که ایران ملک خصوصی هیچ حکومت یا طبقه‌ای نیست. کارگری که علیه خصوصی‌سازی، دستمزدهای ناچیز و پایمال شدن حقوق صنفی و سیاسی خود مبارزه می‌کند، چرا باید در برابر تجاوز به کشورش بی‌تفاوت باشد؟ مگر مخالفت با سیاست‌های حکومت، به معنای مخالفت با استقلال و موجودیت ایران است؟ کارگران با نیروی کار خود در ساختن این کشور و تولید ثروت اجتماعی سهمی اساسی داشته‌اند و حفظ استقلال و موجودیت آن نیز با منافع طبقاتی و آینده‌ی مبارزه‌ی آنان پیوند دارد. خطای اساسی این طرز تفکر، یکی گرفتن کشور با حکومت و دفاع ملی با سازش طبقاتی است. از این اشتباه، نتیجه می‌گیرند که طبقه‌ی کارگر ناگزیر است میان مبارزه با استثمار و مقابله با تجاوز خارجی یکی را برگزیند. حال آنکه چنین تقابلی وجود ندارد. دفاع از استقلال کشور نه مستلزم تأیید سیاست‌های حکومت است و نه چشم‌پوشی از تضاد میان کار و سرمایه. طبقه‌ی کارگر برای مقابله با تجاوز خارجی نیازی ندارد استقلال سیاسی خود را کنار بگذارد و به دنباله‌رو بورژوازی بدل شود. همان‌گونه که مخالفت با طبقات حاکم نیز دلیلی برای بی‌طرفی در برابر تجاوز بیگانه نیست. دفاع ملی و سازش طبقاتی دو مقوله‌ی متفاوت‌اند و آمیختن آنها، جز مخدوش کردن وظایف پرولتاریا در شرایط کنونی، نتیجه‌ای ندارد.

امروز کشور در شرایط دشوار و بلاتکلیفی به سر می‌برد. هنوز نه تکلیف جنگ روشن است و نه چشم‌انداز روشنی از صلح وجود دارد. کسی هم نمی‌تواند با اطمینان بگوید که اوضاع به کدام سو خواهد رفت و سرانجام کار چه خواهد شد. اما طبقه‌ی کارگر قرار نیست برای شناخت وظایف خود دست روی دست بگذارد تا تکلیف جنگ روشن شود. چه‌بسا حوادث برخلاف انتظار ما پیش بروند و توازن نیروها نیز تغییر کند. بااین‌همه، منافع تاریخی پرولتاریا با فراز و نشیب جنگ و تغییر اوضاع عوض نمی‌شود. البته این بدان معنا نیست که کارگران در هر شرایطی باید به یک شیوه مبارزه کنند. جنگ، آتش‌بس و صلح، هرکدام شرایط و مسائل خاص خود را دارند و طبعاً سیاست و شیوه‌ی مبارزه نیز باید متناسب با همان شرایط باشد. آنچه نباید تغییر کند، اصول و منافع طبقاتی پرولتاریاست، نه شیوه‌ها و راه‌هایی که برای پیشبرد مبارزه در پیش می‌گیرد.

در چنین اوضاعی نمی‌توان همه‌ی تضادهای جامعه را در یک ردیف قرار داد. باید دید کدام تضاد در شرایط کنونی عمده است و کدام‌یک، با همه‌ی اهمیتی که دارد، در درجه‌ی دوم قرار می‌گیرد. مارکسیسم نیز همین را می‌آموزد که تضادهای جامعه را باید در شرایط مشخص و در پیوند با یکدیگر شناخت. جامعه پیوسته در حال تغییر و تحول است و چه‌بسا تضادی که دیروز در درجه‌ی دوم اهمیت قرار داشت، امروز به تضاد عمده بدل شود. از این رو، سیاست پرولتری را نمی‌توان با تکرار چند حکم کلی و از پیش آماده تعیین کرد. باید اوضاع را چنان‌که هست شناخت، تغییرات را در نظر گرفت و بر همین اساس تشخیص داد که در هر مرحله کدام تضاد عمده است و مبارزه باید بر چه مسئله‌ای متمرکز شود.

در شرایط کنونی ایران، با قرار گرفتن استقلال و موجودیت کشور در معرض تهدید تجاوز خارجی، تضاد میان حق حاکمیت و تعیین سرنوشت مردم ایران از یک سو و خطر سلطه و مداخله‌ی امپریالیستی از سوی دیگر، اهمیتی اساسی یافته است. از این دیدگاه، نیروهای آگاه طبقه‌ی کارگر مقابله با این خطر را در اولویت قرار می‌دهند، بی‌آنکه تضاد میان کار و سرمایه یا دیگر تضادهای جامعه را انکار کنند. تشخیص تضاد عمده به معنای تعطیل مبارزه‌ی طبقاتی نیست. مسئله بر سر شناخت شرایطی است که در آن، دفاع از استقلال کشور و جلوگیری از فروپاشی اجتماعی، با منافع کارگران و زحمتکشان پیوند پیدا می‌کند. بر همین پایه، ایستادن کارگران در کنار نیروهای مسلح کشور در برابر تجاوز خارجی و شرکت آنان در عرصه‌های گوناگون دفاع، با منافع طبقاتی‌شان منافاتی ندارد. دفاع ملی، مقابله با خطری است که موجودیت کشور را تهدید می‌کند؛ سازش طبقاتی آنجاست که از کارگران بخواهند به نام همین دفاع، از منافع مستقل خود دست بکشند، تضاد میان کار و سرمایه را نادیده بگیرند و سیاست بورژوازی را سیاست خود بدانند. این دو را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.

در چنین اوضاعی، پر واضح است که جریان‌های سیاسی گوناگون بورژوازی نیز می‌کوشند طبقه‌ی کارگر را به دنبال سیاست‌های خود بکشانند. یکی به نام مخالفت با حکومت، چشم امید به پیروزی قدرت‌های خارجی می‌دوزد و دیگری به بهانه‌ی دفاع از کشور، خواهان کنار گذاشتن مبارزه برای حقوق و مطالبات کارگران می‌شود. سیاست مستقل پرولتری با هیچ‌یک از این دو برخورد سازگار نیست. طبقه‌ی کارگر نمی‌تواند استقلال کشور را قربانی مخالفت با حکومت کند و در عین حال، به نام دفاع از میهن، از منافع طبقاتی خود دست بشوید. شناخت درست اوضاع، دوراندیشی سیاسی و پایبندی به اصول، برای آن است که پرولتاریا در میان حوادث و تبلیغات گوناگون، به دنبال سیاست‌هایی کشیده نشود که با منافع تاریخی او بیگانه‌اند.

اما آگاهی طبقاتی را نیز نباید امری دانست که خودبه‌خود و به یک اندازه در میان همه‌ی کارگران وجود دارد. جایگاه کارگران در تولید، زمینه‌ی عینی مبارزه‌ی آنان را فراهم می‌آورد، ولی این مبارزه برای آنکه به نیرویی مستقل و برخوردار از هدف سیاسی روشن بدل شود، به آگاهی، تشکل و سازمان‌یابی نیاز دارد. پرولتاریا تنها با شناخت منافع مشترک خود و پیوند دادن مبارزات روزمره با هدف‌های تاریخی خویش می‌تواند در برابر سیاست‌های غیرپرولتری استقلالش را حفظ کند.

از اینجا مسئله‌ی رهبری سیاسی طبقه‌ی کارگر مطرح می‌شود. سخن تنها بر سر شرکت کارگران در دفاع از کشور نیست. طبقه‌ای که نیروی اصلی تولید و آفریننده‌ی بخش بزرگی از ثروت اجتماعی است، نمی‌تواند در عرصه‌ی سیاست همواره دنباله‌رو بورژوازی باقی بماند. نمی‌توان کارگران را هنگام خطر به دفاع از میهن فراخواند، اما هنگامی که پای تعیین سرنوشت همان کشور به میان می‌آید، آنان را به حاشیه راند. پرولتاریا باید با اتکا به نیروی خود و اتحاد با دیگر زحمتکشان، برای کسب رهبری سیاسی جامعه مبارزه کند. دفاع از استقلال ایران نیز در چنین چشم‌اندازی با مبارزه برای دگرگونی مناسبات اجتماعی پیوند می‌یابد. بااین‌همه، طبقه‌ی کارگر تنها به اعتبار جایگاهش در تولید یا گستردگی مبارزات اقتصادی خود به رهبری سیاسی جامعه دست نمی‌یابد. اعتراض و نارضایتی، هر اندازه هم گسترده باشد، جای تشکل و رهبری سیاسی را نمی‌گیرد. کارگران در جریان مبارزه برای دستمزد، امنیت شغلی و حقوق صنفی می‌توانند به دستاوردهای مهمی برسند، اما برای آنکه این مبارزات به نیرویی مؤثر در تعیین سرنوشت سیاسی جامعه تبدیل شود، به سازمانی مستقل، برخوردار از برنامه و جهان‌بینی پرولتری نیاز دارند.

پرولتاریای ایران بدون حزب واحد سیاسی مستقل خود، بدون حزبی که بتواند مبارزات پراکنده‌ی کارگران را متحد سازد، به آنها جهت سیاسی بدهد و مبارزه‌ی روزمره را با هدف رهایی از استثمار پیوند زند، قادر به ایفای نقش تاریخی خود در رهبری جامعه نخواهد بود. مسئله‌ی حزب واحد طبقه‌ی کارگر را نمی‌توان به فردای جنگ یا روزگار آرامش موکول کرد. درست در همین شرایط دشوار است که ضرورت پیوستن به آن بیش از پیش خود را نشان می‌دهد؛ زیرا طبقه‌ی کارگر، اگر خواهان آن است که تنها نیروی کار و تولید نباشد و در تعیین آینده‌ی کشور نیز نقش رهبری‌کننده داشته باشد، ناگزیر باید به نیروی سیاسی مستقل و سازمان‌یافته‌ی خود متکی شود.با حزب کارایران(توفان)، حزب واحد طبقه کارگرایران، برای سوسیالیسم بعنوان پرچم رهایی بشریت ، علیه امپریالیسم و صهیونیسم و جنگ تجاوزکارانه امپریالیستی متحد شویم!

 

نقل ازتوفان شماره ۳۲۱ آذر ماه ۱۴۰۵ ارگان مرکزی حزب کارایران

www.toufan.org

وبلاگ توفان قاسمی

http://rahetoufan67.blogspot.se/

وبلاگ ظفرسرخ

http://kanonezi.blogspot.se/

http://toufan.org/ketabkane.htm

 سایت آرشیو نشریات توفان

 http://toufan.org/nashrie_tofan%20archive.htm

 توفان در توییتر

https://twitter.com/toufanhezbkar

توفان در فیسبوک

https://www.facebook.com/hezbekar.toufan.3/

 توفان درفیسبوک به زبان انگلیسی

https://www.facebook.com/pli.toufan?fref=ts

 توفان درشبکه تلگرام

https://telegram.me/totoufan